125 χρόνια αυτοκίνητο!

Μία εφεύρεση που άλλαξε τη ζωή μας: πριν από 125 χρόνια ο μηχανικός Καρλ Μπεντς κατοχύρωσε με δίπλωμα ευρεσιτεχνίας το όχημα με μηχανή εσωτερικής καύσης. Οι αρχικές δυσκολίες στη μαζική παραγωγή ξεπεράστηκαν γρήγορα. Η ιστορία του αυτοκινήτου αρχίζει στις 29 Ιανουαρίου του 1886, όταν ο μηχανικός Καρλ Μπεντς από το Μάνχαϊμ παρουσιάζει στην υπηρεσία ευρεσιτεχνίας το δημιούργημά του – ένα πρωτόγονο όχημα με τρεις τροχούς, αλλά και με μηχανή εσωτερικής καύσης. Μία μηχανή 0,8 ίππων, η οποία επιτρέπει τελική ταχύτητα 18 χιλιομέτρων την ώρα. Την ίδια εποχή στη Στουτγάρδη ο Γκότφριντ Ντάιμλερ δημιουργεί το δικό του αυτοκίνητο, με τέσσερις τροχούς, το οποίο μοιάζει με αλογάμαξα, που έχει υποστεί μετατροπές.
Την εποχή εκείνη κανείς δεν μπορούσε να φανταστεί τις μελλοντικές εξελίξεις, επισημαίνει ο καθηγητής ιστορίας στο Πανεπιστήμιο της Καρλσρούης Κουρτ Μόζερ:
« Ήταν μία θεαματική εφεύρεση, αλλά κανείς δεν φανταζόταν πώς θα εξελιχθεί. Όλοι ήθελαν να την τελειοποιήσουν, αλλά δεν ήξεραν: να επενδύσουν περισσότερο στην άνεση ή καλύτερα στην ταχύτητα; Τι θα ζητούσε η αγορά;» λέει ο καθηγητής Μόζερ.
Η αρχή της μαζικής παραγωγής
Το αυτοκίνητο ήταν ένα είδος πολυτελείας – μέχρι το 1908, οπότε ο Αμερικανός Χένρυ Φορντ παρουσιάζει το μοντέλο «Τ». Για πρώτη φορά το αυτοκίνητο γίνεται προϊόν μαζικής παραγωγής. Και για πρώτη φορά μία αμερικανική βιομηχανία υπερδιπλασιάζει τα μεροκάματα και ταυτόχρονα μειώνει το ωράριο. Ήταν ένα πρώτο δείγμα της σύγχρονης καταναλωτικής κοινωνίας.
15 εκατομμύρια αυτοκίνητα τύπου «Τ» θα πουλήσει η Φορντ μέχρι το 1927, παρότι το συγκεκριμένο μοντέλο ήταν μάλλον δύσχρηστο, υποστηρίζει ο Μάρκους Νόϊμαν, πρώην συνεργάτης της Φορντ:
«Είναι ένα αυτοκίνητο πολύ απλό και την ίδια στιγμή πολύ περίπλοκο. Σε σύγκριση με τα σύγχρονα αυτοκίνητα δεν προσφέρει ιδιαίτερες ανέσεις και επιπλέον θέλει πολλή συντήρηση. Κάθε 600 χιλιόμετρα πρέπει να αλλάζεις λάδια, κάθε τριακόσια χιλιόμετρα ήθελε γρασάρισμα», λέει ο πρώην συνεργάτης της Φορντ.
Και στη Γερμανία η αγορά αρχίζει να κινείται, όμως το αυτοκίνητο παραμένει είδος πολυτελείας.
Η στροφή στη μαζική παραγωγή θα γίνει από τον Αυστριακό μηχανικό Φέρντιναρντ Πόρσε, ο οποίος σχεδιάζει ένα «αυτοκίνητο του λαού», «Φόλκσβαγκεν» στα γερμανικά.
Το 1938 ιδρύεται μία ολόκληρη πόλη για το νέο αυτοκίνητο. Τα προπαγανδιστικά επίκαιρα της εποχής δίνουν τον τόνο:
«Σήμερα, στις 26 Μαίου 1938 η Γερμανία στρέφει την προσοχή της σε ένα μικρό χωριό ανατολικά του Ανοβέρου. Κοντά στο Φάλερσλεμπεν, όπου γεννήθηκε ο στιχουργός του εθνικού ύμνου, βρισκόμαστε στις εντυπωσιακές εγκαταστάσεις της Φόλκσβαγκεν. Εδώ θα κατασκευαστεί ένα νέο εργοστάσιο, για το οποίο θα μιλάει κάποτε όλος ο κόσμος», έλεγαν τα επίκαιρα.
Από τον «σκαραβαίο» στους οικολογικούς κινητήρες
Το εργοστάσιο δεν κατασκευάστηκε ποτέ, λόγω του πολέμου. Οι εγκαταστάσεις καταστράφηκαν. Όμως το 1945 η πόλη μετονομάζεται σε Βόλφσμπουργκ και οι μηχανές παίρνουν πάλι μπροστά. Το 1949 η παραγωγή φτάνει τα 50.000 «Φόλκσβαγκεν».
Πρόκειται για τον γνωστό «σκαραβαίο» με τετρακύλινδρο αερόψυκτο κινητήρα, ένα αυτοκίνητο, που επρόκειτο να γίνει σύμβολο του μεταπολεμικού οικονομικού θαύματος.
Από τους δεκάδες κατασκευαστές του μεσοπολέμου σήμερα έχουν μείνει τρεις σε όλη τη Γερμανία: ο όμιλος Φόλκσβαγκεν με τις θυγατρικές Άουντι και Πόρσε, η ΜΠΕ ΕΜ ΒΕ και ο όμιλος Ντάιμλερ. Οι μηχανικοί αναζητούν νέες λύσεις, φιλικές προς το περιβάλλον. Τι θα έλεγε σήμερα για όλα αυτά ο πρωτοπόρος Καρλ Μπεντς; Η δισέγγονή του, Γιούτα Μπεντς, πιστεύει ότι θα συμφωνούσε:
«Προσπαθούσε κι εκείνος να κατασκευάσει ένα όχημα που να ταιριάζει στον άνθρωπο και να σέβεται τη φύση. Νομίζω ότι θα του άρεσαν οι σημερινές εξελίξεις» λέει η κυρία Γιούτα Μπεντς.
Όσο για τον Γκότφριντ Ντάιμλερ, και αυτός θα μπορούσε σήμερα να αισθάνεται δικαιωμένος για όλα- εκτός από ένα: την πρόβλεψή του, που έμεινε στην ιστορία, ότι «αποκλείεται να πουληθούν πάνω από ένα εκατομμύριο αυτοκίνητα σε όλον τον κόσμο…». Καμιά φορά, ακόμα και οι μεγαλοφυίες μπορεί να κάνουν λάθος.

πηγή: dw-world.de